ప్ర3. ప్రాణాయామం అంటే ఏమిటి — వేళ్ళతో ముక్కు మూసుకోవడమా?

జ: లేదు. ప్రాణాయామం = ప్రాణ + ఆయామ = ప్రాణాన్ని పొడిగించడం. ఉచ్ఛ్వాసంలో పైకి వెళ్ళే ప్రాణాన్ని సుషుమ్న మార్గంలో మరింత పైకి పొడిగించడమే ప్రాణాయామం. వేళ్ళతో ముక్కు మూసుకుంటే బాహ్య నాడీ శోధనమే అవుతుంది — లోపల పని జరగదు.