ప్ర1: వేదములు ఎన్ని? వాటి పేర్లేమి?
జ: వేదములు నాలుగు: ఋగ్వేదం (ప్రార్థనా మంత్రములు), యజుర్వేదం (యజ్ఞ యాగాదులు), సామవేదం (గానము/ప్రతీమము), అథర్వవేదం (యాంత్రిక శక్తులు). ఇవి శ్రీ మహావిష్ణువు నిశ్వాసము నుండి ఉద్భవించినవి.
ప్ర2: మహావాక్యము అంటే ఏమిటి? నాలుగు మహావాక్యములేవి?
జ: మహావాక్యములు వేదములందలి సారమును సంక్షిప్తంగా తెలియజేయు ఉన్నత వాక్యములు. 1) ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ (ఋగ్వేదం), 2) అహం బ్రహ్మాస్మి (యజుర్వేదం), 3) తత్త్వమసి (సామవేదం), 4) అయమాత్మా బ్రహ్మ (అథర్వవేదం).
ప్ర3: ప్రవృత్తి మరియూ నివృత్తి మార్గముల మధ్య భేదమేమి?
జ: ప్రవృత్తి మార్గము కర్మ మార్గము – యజ్ఞయాగాదులు, ప్రార్థనలు, ఇహలోక సుఖములకు సంబంధించినది. నివృత్తి మార్గము జ్ఞాన మార్గము – ఆత్మజ్ఞానము, వేదాంతము, మోక్షమునకు దారి చూపునది. వేదాంతము నివృత్తి మార్గమును బోధించును.
ప్ర4: ఉత్తమాధికారి అంటే ఎవరు? వారి లక్షణములేమి?
జ: దేహాభిమానము విడిచి, ఈషణత్రయమును (పుత్రేషణ, ధనేషణ, దారేషణ) త్యజించిన సన్న్యాసులే ఉత్తమాధికారులు. వారికి విక్షేపశక్తి నశించి, నిర్మల వైరాగ్యము కలిగియుండును.
ప్ర5: కేవలం మహావాక్యములను ఉచ్చరించినచో మోక్షము లభించునా?
జ: లభించదు. ఔషధము సేవించక కేవలం పేరు స్మరించిన మాత్రమున వ్యాధి నయము కానట్లు, అపరోక్షానుభవము (ప్రత్యక్ష అనుభవము) లేకయే మహావాక్య ఉచ్ఛారణతో బ్రహ్మస్వరూపులు కాలేరని ఆది శంకరాచార్యులు చెప్పిరి.
ప్ర6: ‘ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ’ మహావాక్యార్థమేమి?
జ: సకల జీవులలోని ప్రజ్ఞ (చైతన్యము) బ్రహ్మమే. కల్పిత ప్రజ్ఞ (స్వప్నవంటి) ను విడిచి, అకల్పిత ప్రజ్ఞను (శాశ్వత చైతన్యము) అనుభవించువాడే ప్రజ్ఞావంతుడు. యోగము ద్వారా తురీయస్థానము చేరినవాడు దీనిని సాధించును.
ప్ర7: తత్త్వమసి అంటే ఏమి? జీవుడు ఈశ్వరుడు ఒకరే ఎట్లు?
జ: తత్ = ఈశ్వరుడు, త్వమ్ = జీవుడు, అసి = అయి ఉన్నావు. పరంజ్యోతి అయిన ఆత్మ భ్రూమధ్యము నుండి క్రిందకు పయనించి అహంకారముతో జీవుడగును. యోగసాధనతో తిరిగి శిరస్థానమునకు చేరి ఆత్మయందు లయమై బ్రహ్మస్వరూపుడగును.
ప్ర8: జలచంద్ర దృష్టాంతము ఏమి తెలుపుచున్నది?
జ: ఒకే చంద్రుడు అనేక జలములలో అనేక ప్రతిబింబములుగా కనిపించినట్లు, ఒకే ఆత్మ అనేక జీవులలో వేరువేరుగా కనిపించుచున్నది. జలము (ఉపాధి) నాశనమైనచో ప్రతిబింబములు నశించి ఏక చంద్రుడే మిగులును. అట్లే ఉపాధి నాశనముతో ఆత్మైక్యము సిద్ధించును.
ప్ర9: యోగసాధన యొక్క పాత్ర మహావాక్య సాక్షాత్కారములో ఏమి?
జ: యోగసాధన (ప్రాణాయామము) ద్వారా ఇంద్రియ, మనో నిగ్రహము సాధించి, ప్రాణవాయువును చిదాకాశమునకు చేర్చి, తురీయస్థానమున ఆత్మానుభూతి పొందుటయే మహావాక్యార్థ సాక్షాత్కారము. ఇది కేవలం శ్రవణ, మనన ద్వారా కాదు.
ప్ర10: ఈ అధ్యాయము ప్రకారం మోక్షమునకు ఏది అత్యావశ్యకము?
జ: యోగసాధన (ప్రాణాయామము + ప్రణవోపాసన) అత్యావశ్యకము. కేవలం వేదాంత వచనములతో, మేధాశక్తితో, బహువిధముగా వినుటతో మోక్షము లభించదు. అనేక జన్మల సాధనతో ఒక జన్మలో యోగమును పొంది, ఆ యోగము ద్వారా బ్రహ్మానుభూతి నొందవలెను.