జ: శరీరమే ధర్మానికి, జ్ఞానానికి, ముక్తికి మొదటి ఉపకరణం. వేదాలలో ‘ఆచారత్ ప్రథమో వేదః’ — ఆచారమే మొదటిది. ఆచారమంటే శరీరాన్ని నిలబెట్టే క్రమశిక్షణ. శరీరం చెడిపోతే అన్ని సాధనలూ చెడుతాయి.www.antarmukhananda.org
జ: శరీరమే ధర్మానికి, జ్ఞానానికి, ముక్తికి మొదటి ఉపకరణం. వేదాలలో ‘ఆచారత్ ప్రథమో వేదః’ — ఆచారమే మొదటిది. ఆచారమంటే శరీరాన్ని నిలబెట్టే క్రమశిక్షణ. శరీరం చెడిపోతే అన్ని సాధనలూ చెడుతాయి.www.antarmukhananda.org
జ: వేదాంత వర్ణనలు యోగారూఢులకు వర్తిస్తాయి — ఇప్పటికే యోగంతో లక్ష్యం సాధించినవారికి. సాధకుడు మార్గంలో ఉన్నాడు — శరీరమే అతనికి ఏకైక ఉపకరణం. శరీరం లేకుండా ప్రాణాయామం, ధ్యానం, జ్ఞానం ఏదీ సాధ్యం కాదు. కావున సాధకుడికి శరీరాన్ని కాపాడడం అత్యావశ్యకం.
జ: ప్రాణాయామం లోపలి ప్రాణ శక్తిని నేరుగా నిర్దేశించే ప్రక్రియ. ఏ పొరపాటు జరిగినా అది తమోగుణాన్ని పెంచుతుంది. గురువు స్వయంగా ఈ మార్గాన్ని దాటినవారు — శిష్యుని స్థితి గమనించి సరిదిద్దగలరు. పుస్తకాల ద్వారా పూర్తి అర్థం చేసుకోవడం సాధ్యం కాదు.
జ: (1) హృదయం నుండి ప్రాణం పైకి పొడిగించడం. (2) ఇడ-పింగళ నాడుల నుండి ప్రాణం విరమించడం. (3) సుషుమ్నలో ఘర్షణ కలగడం. (4) వేడి భ్రూమధ్యానికి చేరడం. (5) దివ్య శక్తి, జ్ఞానం, ఆనందం, ప్రకాశం కనిపించడం. (6) బాహ్య గాలితో సంబంధం తగ్గడం. (7) బ్రహ్మరంధ్రంలో ప్రాణం ఆత్మలో కలవడం — సమాధి.
అధ్యాయ సారాంశం ముఖ్య భావనలు పదం / Term తెలుగు అర్థం / Telugu Meaning Yogam (యోగం) ప్రాణశక్తి మరియు మనస్సును నియంత్రించడం ద్వారా సాధించే పరమోన్నత శ్రేయస్సు స్థితి Pranayama (ప్రాణాయామం) శ్వాసన దశను పొడిగించే ప్రక్రియ; PRANA + AYAMA Ashtanga Yoga Moksha సాధించడానికి ఎనిమిది అంగాల మార్గం Prana Read More …
జ: తల వంచడం, కళ్ళు మూసుకోవడం — ఇవి ప్రాణాన్ని అధోముఖంగా మారుస్తాయి. ఎంత భక్తితో చేసినా, అంతర్ముఖం + ఊర్ధ్వముఖం లేకుండా జ్ఞానం, మోక్షం రావు. రూపం ముఖ్యం — కేవలం భావం సరిపోదు.
జ: మెడ వంచడం, కళ్ళు మూసుకోవడం, వేళ్ళతో ముక్కు మూసుకోవడం, వెన్నెముక వంచడం — ఇవన్నీ తప్పుడు పద్ధతులు. ఇవి చేస్తే తమోగుణం పెరుగుతుంది, జ్ఞానం కలగదు. సరైన పద్ధతి: శరీరం-మెడ-తల ఒకే గీతలో, కళ్ళు పైకెత్తి, లోపల శ్వాసను పట్టుకుని పైకి పొడిగించడం.
జ: నిద్రలో అంతర్ముఖమే కానీ అధోముఖం. ప్రాణం కిందికి దిగుతుంది — తమస్సు పెరుగుతుంది. ఊర్ధ్వముఖం (పైకి వెళ్ళే దిశ) లేకపోతే జ్ఞాన ప్రకాశం కలగదు. అందుకే నిద్ర విశ్రాంతి ఇస్తుంది కానీ జ్ఞానం ఇవ్వదు.
జ: కాదు. ‘అగ్రజుడు’ అంటే మొదటి వాడు అని తెలిసినట్లు, ‘నాసికాగ్రం’ అంటే నాసిక యొక్క అగ్ర (మొదటి, ముందరి) భాగం — అది భ్రూమధ్యం. గీత చెప్పేది కళ్ళు పైకెత్తి భ్రూమధ్యంపై నిలపడం — ముక్కు కొన చూడడం కాదు.
జ: ఇడ, పింగళ, సుషుమ్న — ఈ మూడు నాడులు అజ్ఞ చక్రం (భ్రూమధ్యం) వద్ద కలిసే సంగమం. ప్రాణాయామంలో ప్రాణం ఇడ-పింగళ నాడుల నుండి విరమించి సుషుమ్నలో ప్రవేశించినప్పుడు ఇది జరుగుతుంది. ప్రాణం బ్రహ్మరంధ్రానికి చేరినప్పుడు శ్వాస ఆగి సమాధి కలుగుతుంది